Trước khi bắt đầu PrEP cần xét nghiệm gì? Chuẩn bị thế nào trước khi nhận thuốc?

PrEP là biện pháp giúp giảm nguy cơ nhiễm HIV trước khi phơi nhiễm. Đây là lựa chọn phù hợp cho nhiều người có nguy cơ nhiễm HIV. Tuy nhiên, bạn không nên tự mua thuốc và bắt đầu sử dụng ngay. Trước khi bắt đầu PrEP, bạn cần kiểm tra tình trạng HIV và đánh giá sức khỏe cơ bản. Một số người cũng cần xét nghiệm chức năng thận, viêm gan B và các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI). Các bước này giúp nhân viên y tế lựa chọn phương án PrEP phù hợp. Đồng thời, chúng giúp quá trình theo dõi sau này thuận tiện hơn. Bài viết dưới đây sẽ giải thích từng bước cần chuẩn bị trước khi nhận PrEP.

Vì sao cần kiểm tra sức khỏe trước khi bắt đầu PrEP?

PrEP được sử dụng để dự phòng HIV cho người chưa nhiễm HIV. Vì vậy, xét nghiệm HIV là bước rất quan trọng trước khi dùng thuốc. Nhân viên y tế cũng cần hỏi về lần phơi nhiễm gần nhất của bạn. Thông tin này giúp đánh giá khả năng nhiễm HIV trong giai đoạn sớm. Ngoài ra, một số loại PrEP cần kiểm tra chức năng thận trước khi sử dụng. Bạn cũng có thể được xét nghiệm viêm gan B và STI. Kết quả kiểm tra giúp bác sĩ lựa chọn loại PrEP phù hợp hơn. Đây cũng là cơ sở để theo dõi sức khỏe trong thời gian sử dụng thuốc.

Trước khi bắt đầu PrEP cần làm những xét nghiệm nào?

Các xét nghiệm có thể khác nhau ở mỗi người. Điều này phụ thuộc vào loại PrEP và tình trạng sức khỏe. Hành vi nguy cơ cũng ảnh hưởng đến loại xét nghiệm cần thực hiện. Nhân viên y tế sẽ đánh giá từng trường hợp trước khi chỉ định.

• Xét nghiệm HIV: Xác nhận rằng bạn chưa nhiễm HIV trước khi bắt đầu PrEP.
• Kiểm tra chức năng thận: Có thể cần thiết với một số loại PrEP đường uống.
• Xét nghiệm viêm gan B: Giúp xác định tình trạng nhiễm hoặc miễn dịch với virus viêm gan B.
• Xét nghiệm giang mai: Giúp phát hiện bệnh ngay cả khi chưa có triệu chứng.
• Xét nghiệm lậu: Có thể lấy mẫu tại nhiều vị trí tùy hành vi tình dục.
• Xét nghiệm chlamydia: Thường được thực hiện cùng với xét nghiệm các STI khác.
• Xét nghiệm thai kỳ: Có thể được chỉ định cho người có khả năng mang thai.
  Nhân viên y tế có thể đề nghị thêm xét nghiệm khác. Điều này phụ thuộc vào tiền sử và tình trạng của từng người.

Xét nghiệm HIV quan trọng thế nào trước khi dùng PrEP?

Xét nghiệm HIV là bước quan trọng nhất trước khi bắt đầu PrEP. PrEP dành cho người chưa nhiễm HIV. Thuốc không phải là phác đồ điều trị đầy đủ cho người đã nhiễm HIV. Vì vậy, cần xác nhận tình trạng HIV trước khi nhận thuốc. Bạn cũng nên thông báo về lần có nguy cơ gần nhất. Một số trường hợp nhiễm HIV rất sớm có thể chưa được phát hiện ngay. Đây được gọi là giai đoạn cửa sổ. Nếu có nguy cơ gần đây, bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm bổ sung. Bạn cũng nên báo nếu có sốt, phát ban hoặc đau họng sau phơi nhiễm. Những thông tin này giúp nhân viên y tế đánh giá nguy cơ chính xác hơn.

Có cần kiểm tra chức năng thận trước khi dùng PrEP không?

Một số loại PrEP đường uống có chứa tenofovir. Vì vậy, người dùng có thể cần kiểm tra chức năng thận trước khi bắt đầu. Xét nghiệm creatinine thường được sử dụng trong quá trình đánh giá. Bác sĩ có thể dựa vào kết quả để đánh giá chức năng lọc của thận. Người có tiền sử bệnh thận cần thông báo trước khi nhận PrEP. Bạn cũng nên cung cấp danh sách thuốc đang sử dụng. Một số thuốc có thể ảnh hưởng đến chức năng thận. Tuy nhiên, yêu cầu kiểm tra có thể khác nhau giữa các loại PrEP. Bác sĩ sẽ lựa chọn phương án phù hợp với từng trường hợp.

Bảng xét nghiệm thường gặp trước khi bắt đầu PrEP

Bảng xét nghiệm thường gặp trước khi bắt đầu PrEP — 1

Xét nghiệm hoặc đánh giá	Mục đích	Thời điểm
Xét nghiệm HIV	Xác nhận tình trạng HIV âm tính	Trước khi bắt đầu PrEP
Chức năng thận	Đánh giá mức độ phù hợp với một số PrEP đường uống	Trước khi dùng thuốc
Viêm gan B	Xác định tình trạng nhiễm hoặc miễn dịch	Trong lần đánh giá ban đầu
Giang mai	Phát hiện STI	Khi bắt đầu PrEP
Lậu	Phát hiện nhiễm lậu tại vị trí có nguy cơ	Theo đánh giá nguy cơ
Chlamydia	Phát hiện nhiễm chlamydia	Theo đánh giá nguy cơ
Thai kỳ	Hỗ trợ lựa chọn chăm sóc phù hợp	Khi có chỉ định

Có cần xét nghiệm STI trước khi nhận PrEP không?

PrEP giúp phòng ngừa HIV nhưng không phòng được tất cả STI. Vì vậy, việc sàng lọc STI vẫn rất quan trọng. Các xét nghiệm thường gặp gồm giang mai, lậu và chlamydia. Nhiều STI không gây triệu chứng rõ ràng. Bạn có thể cảm thấy khỏe mạnh nhưng vẫn đang mắc STI. Vị trí lấy mẫu cũng phụ thuộc vào hành vi tình dục. Một số người cần xét nghiệm ở họng hoặc trực tràng. Người khác có thể cần mẫu nước tiểu hoặc mẫu tại cơ quan sinh dục. Nhân viên y tế sẽ tư vấn loại xét nghiệm phù hợp cho bạn.

Vì sao cần xét nghiệm viêm gan B trước khi dùng PrEP?

Một số thuốc PrEP cũng có tác dụng đối với virus viêm gan B. Vì vậy, việc biết tình trạng viêm gan B rất hữu ích. Xét nghiệm giúp xác định bạn đã có miễn dịch hay chưa. Nó cũng giúp phát hiện trường hợp đang nhiễm virus viêm gan B. Người chưa có miễn dịch có thể được tư vấn về vaccine. Người đang mắc viêm gan B vẫn có thể có lựa chọn PrEP phù hợp. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc cần được theo dõi đúng cách. Đặc biệt, không nên tự ý ngừng một số thuốc PrEP. Việc ngừng thuốc có thể cần được bác sĩ theo dõi thêm.

Cần chuẩn bị gì trước khi gặp bác sĩ để nhận PrEP?

Bạn không cần chuẩn bị quá nhiều trước buổi tư vấn. Tuy nhiên, một số thông tin sẽ giúp quá trình đánh giá nhanh hơn. Hãy cung cấp thông tin trung thực nhất có thể. Những câu hỏi về hành vi tình dục được dùng để đánh giá sức khỏe. Mục đích không phải để phán xét người sử dụng.

• Thời điểm có nguy cơ HIV gần nhất.
• Kết quả xét nghiệm HIV gần nhất nếu có.
• Hình thức quan hệ tình dục thường gặp.
• Việc sử dụng bao cao su trong thời gian gần đây.
• Tiền sử sử dụng PrEP.
• Tiền sử sử dụng PEP.
• Các loại thuốc đang sử dụng.
• Tiền sử bệnh thận hoặc viêm gan B.
• Tiền sử mắc STI.
• Các triệu chứng bất thường gần đây.
  Bạn cũng có thể chuẩn bị câu hỏi trước khi đến khám. Điều này giúp bạn hiểu rõ hơn về cách sử dụng PrEP.

Nếu vừa có nguy cơ HIV gần đây thì nên làm gì?

Hãy thông báo ngay cho nhân viên y tế nếu vừa có nguy cơ HIV. Thời điểm xảy ra phơi nhiễm rất quan trọng. Nếu nguy cơ xảy ra trong vòng 72 giờ, PEP có thể là lựa chọn cần được đánh giá. PEP là thuốc dự phòng HIV sau phơi nhiễm. Thuốc cần được bắt đầu càng sớm càng tốt. Không nên chờ đến ngày hôm sau nếu có thể tiếp cận dịch vụ ngay. Sau khi hoàn thành PEP, một số người có thể chuyển sang PrEP. Bác sĩ sẽ hướng dẫn thời điểm chuyển phù hợp. Nếu đã quá 72 giờ, bạn vẫn nên đi xét nghiệm và nhận tư vấn. Không nên tự dùng PrEP để thay thế PEP.

Nên chọn PrEP hằng ngày hay phương án khác?

PrEP hiện có nhiều cách sử dụng. PrEP đường uống hằng ngày là lựa chọn phổ biến. Cách này phù hợp với nhiều nhóm người có nguy cơ HIV. Một số người có thể được tư vấn về PrEP 2-1-1. Tuy nhiên, phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người. Một số nơi cũng có PrEP dạng tiêm. Khả năng tiếp cận phụ thuộc vào từng quốc gia và cơ sở y tế. Bác sĩ sẽ xem xét hành vi nguy cơ và tình trạng sức khỏe. Khả năng duy trì lịch dùng thuốc cũng rất quan trọng. Vì vậy, bạn không nên lựa chọn chỉ dựa trên kinh nghiệm của người khác.

Sau khi bắt đầu PrEP cần theo dõi những gì?

Việc chăm sóc không kết thúc sau khi nhận PrEP. Người dùng vẫn cần tái khám theo lịch. Xét nghiệm HIV định kỳ là một phần quan trọng của quá trình theo dõi. Một số người cần kiểm tra chức năng thận định kỳ. Việc sàng lọc STI cũng có thể được thực hiện theo nguy cơ. Bạn nên báo cho bác sĩ nếu gặp tác dụng không mong muốn. Hãy trao đổi nếu thường xuyên quên uống thuốc. Bác sĩ có thể giúp tìm phương án phù hợp hơn. Bạn cũng nên hỏi trước khi muốn ngừng PrEP. Điều này đặc biệt quan trọng với người mắc viêm gan B.

Trước khi bắt đầu PrEP, bạn cần xác nhận tình trạng HIV trước tiên. Một số người cũng cần kiểm tra chức năng thận và viêm gan B. Việc xét nghiệm STI cũng thường được khuyến nghị dựa trên nguy cơ. Hãy thông báo thời điểm phơi nhiễm HIV gần nhất cho nhân viên y tế. Nếu nguy cơ xảy ra trong vòng 72 giờ, cần hỏi về PEP càng sớm càng tốt. Bạn cũng nên cung cấp thông tin về thuốc và bệnh nền đang có. Sau khi bắt đầu PrEP, việc tái khám vẫn rất quan trọng. Theo dõi đúng lịch giúp duy trì hiệu quả và an toàn của PrEP.