Điều cần biết trước
Kiểm chứng thông tin, lựa chọn ngôn từ và truyền thông sức khỏe có trách nhiệm
- Kiểm tra ngày và nguồn trước khi chia sẻ thông tin sức khỏe.
- Dùng ngôn ngữ lấy con người làm trọng tâm thay vì định danh ai đó bằng kết quả xét nghiệm.
- Tách biệt sự thật, hướng dẫn chung và tư vấn y tế cá nhân.
Chia sẻ thông tin chính xác giúp mọi người dễ trao đổi về HIV hơn. Hướng dẫn này dành cho người chuẩn bị một cuộc trò chuyện, hoạt động cộng đồng hoặc bài đăng trên mạng xã hội. Hãy bắt đầu bằng một câu hỏi thực tế của người đọc, sau đó đưa ra câu trả lời hữu ích cùng nguồn để họ kiểm tra. Bạn không cần kể câu chuyện riêng của người khác để thông điệp của mình có ý nghĩa.
Chọn một câu hỏi và kiểm tra câu trả lời
Một câu hỏi hữu ích có thể là: “Chúng ta có thể ăn cùng người sống chung với HIV không?” Hãy chọn nguồn y tế công cộng chính thức và đọc toàn bộ phần giải thích, không chỉ tiêu đề. Kiểm tra ngày xuất bản, quốc gia áp dụng và các điều kiện đi kèm với nhận định. Lưu đường dẫn đến trang đó để người đọc có thể xem đầy đủ ngữ cảnh.
Ví dụ, những tiếp xúc xã hội thông thường như ăn chung hoặc ôm không làm lây truyền HIV. Tài liệu của WHO giải thích về đường lây và cách phòng ngừa. Một bài đăng có thể giải đáp mối lo cụ thể này mà không suy đoán về tình trạng HIV hoặc việc điều trị của bất kỳ ai.
Nguồn: WHO — HIV và AIDS, đường lây truyền
Viết cho người sẽ đọc nội dung
- Đưa ra câu trả lời trước, sau đó giải thích thuật ngữ khó hiểu bằng ngôn ngữ đời thường.
- Sử dụng bố cục dễ đọc và độ tương phản phù hợp. Trình bày thông tin chính bằng văn bản bên cạnh hình ảnh; thêm văn bản thay thế cho ảnh và phụ đề cho video khi cần.
- Dẫn đến bước tiếp theo phù hợp, chẳng hạn hướng dẫn xét nghiệm, thay vì yêu cầu người đọc tự chẩn đoán qua triệu chứng.
Bảo vệ quyền riêng tư trước khi chia sẻ
Xin phép trước khi sử dụng tên, ảnh, lời trích dẫn hoặc trải nghiệm của một người. Giải thích nội dung sẽ xuất hiện ở đâu và ai có thể xem. Chỉ xóa tên có thể chưa đủ nếu ảnh chụp màn hình, địa điểm hoặc chi tiết khác vẫn nhận diện được họ. Đồng ý trò chuyện riêng không có nghĩa là đồng ý đăng công khai.
Kiểm tra cách hiểu và sửa sai
Hỏi người đọc họ hiểu gì từ thông điệp của bạn. Nếu ý nghĩa chưa rõ, hãy chỉnh lại. Khi phát hiện sai sót sau khi đăng, hãy sửa bài gốc và giải thích ngắn gọn điều đã thay đổi. Nếu câu hỏi vượt quá bằng chứng bạn đã kiểm tra, hãy nói rõ và hướng người hỏi đến nhân viên chuyên môn có năng lực.
Sử dụng hướng dẫn ngôn ngữ tôn trọng khi lựa chọn từ ngữ. Nếu đang gặp một tình huống khó xử, hãy đọc các ví dụ về cách ứng phó với kỳ thị HIV.
Danh sách kiểm tra trước khi đăng thông tin về HIV
Dùng danh sách kiểm tra này cho bài đăng, áp phích, bài viết hoặc trao đổi trong cộng đồng.
| Kiểm tra | Câu hỏi nên hỏi |
|---|---|
| Độ chính xác | Thông tin có đến từ cơ quan y tế hoặc hướng dẫn hiện hành không? |
| Bối cảnh | Số liệu hoặc hướng dẫn có áp dụng cho quốc gia và đối tượng này không? |
| Ngôn ngữ | Nội dung có đổ lỗi, phi nhân hóa hoặc thổi phồng nỗi sợ không? |
| Bước tiếp theo | Có liên kết đến dịch vụ xét nghiệm, chăm sóc hoặc hỗ trợ đáng tin cậy không? |