Điều cần biết trước
Hiểu tác động, ngôn từ tôn trọng và không gian an toàn hơn
- Kỳ thị có thể khiến mọi người ngại xét nghiệm, dự phòng và điều trị.
- Dùng ngôn ngữ lấy con người làm trọng tâm như ‘người sống chung với HIV.’
- Không bao giờ tiết lộ tình trạng HIV của người khác khi chưa được phép.

Khi hỗ trợ người sống chung với HIV, chúng ta giúp họ có cuộc sống khỏe mạnh và trọn vẹn hơn. Mọi người đều xứng đáng được chấp nhận, thấu hiểu và chăm sóc phù hợp — không có ngoại lệ.
Giảm định kiến và chấm dứt kỳ thị là bước quan trọng để người sống chung với HIV tự tin và giữ gìn phẩm giá. Chỉ cần lắng nghe với sự cởi mở, trò chuyện chân thành và ở bên họ cũng có thể tạo ra sức mạnh thay đổi cuộc sống của một người.
Kỳ thị HIV là gì?
Kỳ thị HIV là những thái độ và niềm tin tiêu cực đối với người sống chung với HIV. Nó bắt nguồn từ định kiến, thông tin sai lệch và khuôn mẫu có hại, thường dẫn đến quan niệm rằng người có HIV thuộc nhóm “không thể chấp nhận” hoặc kém hơn về đạo đức.
Ví dụ về kỳ thị HIV:- Cho rằng HIV chỉ ảnh hưởng đến “một số nhóm người nhất định”
- Phán xét người thực hiện các biện pháp phòng ngừa HIV, như dùng PrEP hoặc đi xét nghiệm
- Cho rằng người có HIV “đáng bị như vậy” vì những lựa chọn cá nhân của họ
Phân biệt đối xử là gì?
Trong khi kỳ thị bắt nguồn từ niềm tin và thái độ, phân biệt đối xử là hành động dựa trên những niềm tin đó. Phân biệt đối xử xảy ra khi người sống chung với HIV bị đối xử bất công hoặc không bình đẳng vì tình trạng HIV của mình.
Ví dụ về phân biệt đối xử liên quan đến HIV:
- Nhân viên y tế từ chối điều trị cho người có HIV
- Tránh tiếp xúc cơ thể hoặc gần gũi với người sống chung với HIV
- Cô lập hoặc loại một người khỏi cộng đồng vì tình trạng HIV của họ
- Dùng ngôn ngữ hạ thấp như “bọn AIDS” hoặc gắn nhãn họ là “người nhiễm bệnh”

Tác động của kỳ thị và phân biệt đối xử
Kỳ thị và phân biệt đối xử có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tinh thần và cảm xúc. Nhiều người tiếp nhận những điều tiêu cực mình trải qua và biến chúng thành điều được gọi là “kỳ thị nội tâm” hoặc “tự kỳ thị”.
Điều này xảy ra khi một người bắt đầu tin và chấp nhận các thông điệp có hại mà xã hội gán cho việc sống chung với HIV, từ đó nhìn bản thân theo hướng tiêu cực.
Điều này có thể dẫn đến:
- Xấu hổ và sợ tiết lộ tình trạng HIV của mình
- Cảm giác cô lập, tuyệt vọng và tự đánh giá thấp bản thân
- Tránh xét nghiệm, chăm sóc hoặc điều trị HIV vì sợ bị phán xét
Hiểu hậu quả của kỳ thị là bước đầu xây dựng một xã hội hòa nhập và hỗ trợ hơn, nơi người sống chung với HIV có thể chăm sóc sức khỏe một cách tự tin và có phẩm giá.
Chúng ta có thể giảm kỳ thị HIV như thế nào?
Trao đổi cởi mở về HIV
Đưa HIV vào những cuộc trò chuyện hằng ngày giúp bình thường hóa chủ đề này, sửa những hiểu lầm và tạo cơ hội cung cấp kiến thức.
Cách chúng ta nói về HIV và những người chịu ảnh hưởng rất quan trọng. Hãy sử dụng ngôn ngữ tôn trọng, không phán xét, đề cao phẩm giá và tránh gắn nhãn hoặc đổ lỗi.
Thay kỳ thị bằng sự hỗ trợ
Những lựa chọn ngôn từ nhỏ ảnh hưởng đến sự an toàn và phẩm giá của một người.
| Tránh | Ưu tiên |
|---|---|
| Nạn nhân AIDS / người bị nhiễm | Người sống chung với HIV |
| Hành vi bẩn thỉu hoặc nguy hiểm | Hành vi có thể làm tăng phơi nhiễm |
| Xét nghiệm sạch | Kết quả xét nghiệm HIV âm tính |
| Hỏi ở nơi công cộng | Nói chuyện riêng và xin phép trước |