Điều cần biết trước
So sánh PrEP, PEP, bao cao su, xét nghiệm và K=K
- PrEP dùng trước phơi nhiễm; PEP dùng cho tình huống khẩn cấp và phải bắt đầu trong vòng 72 giờ.
- Bao cao su giảm nguy cơ HIV và nhiều STI khác.
- Người sống chung với HIV duy trì tải lượng vi-rút không phát hiện được sẽ không lây HIV qua quan hệ tình dục (K=K).

Hiện nay có nhiều biện pháp phòng ngừa HIV hiệu quả và dễ tiếp cận hơn. Những biện pháp này gồm sử dụng bao cao su đều đặn, dùng PrEP (dự phòng trước phơi nhiễm) cho người có nguy cơ, duy trì điều trị cho người sống chung với HIV để giảm nguy cơ lây truyền (K=K), và xét nghiệm HIV định kỳ để biết tình trạng của bản thân và bạn tình. Lựa chọn biện pháp phù hợp nhất với lối sống là chìa khóa để giảm nguy cơ nhiễm HIV lâu dài.
Xây dựng kế hoạch phòng ngừa kết hợp
Phòng ngừa HIV không phải là một lựa chọn cố định suốt đời. Kế hoạch có thể kết hợp bao cao su, PrEP, xét nghiệm định kỳ, dụng cụ tiêm chích vô trùng và trao đổi cởi mở với bạn tình. Sự kết hợp phù hợp có thể thay đổi khi mối quan hệ, nhu cầu sức khỏe hoặc tình huống phơi nhiễm thay đổi.
Chọn biện pháp phù hợp với thời điểm
PrEP được sử dụng trước và trong những giai đoạn có khả năng phơi nhiễm HIV. PEP là biện pháp khẩn cấp sau một lần có thể phơi nhiễm và cần được đánh giá càng sớm càng tốt, không muộn hơn 72 giờ. Nếu các tình huống phơi nhiễm khẩn cấp lặp lại, nhân viên y tế có thể giúp lập kế hoạch chuyển từ PEP sang PrEP.
Kết hợp điều trị và các nhu cầu sức khỏe tình dục khác
Người sống chung với HIV đang điều trị và duy trì tải lượng vi-rút dưới ngưỡng phát hiện không lây truyền HIV qua đường tình dục — đây là K=K (U=U). K=K không phòng ngừa các STI khác, vì vậy xét nghiệm STI, tiêm chủng và bao cao su vẫn có thể hữu ích tùy mục tiêu của bạn.
Tôi có thể lập kế hoạch phòng ngừa cùng phòng khám như thế nào?
Hãy bắt đầu với vấn đề bạn cần hỗ trợ quyết định: bao cao su bị rách, muốn bắt đầu PrEP hoặc chưa rõ khi nào nên xét nghiệm. Mang theo ngày phơi nhiễm gần nhất, kết quả xét nghiệm trước đó và danh sách thuốc đang dùng. Hỏi cách điều chỉnh kế hoạch cho phù hợp với sinh hoạt hằng ngày, bao gồm lịch hẹn, chi phí và việc nhận thêm thuốc. Bạn có thể xem lại kế hoạch khi nhu cầu thay đổi; một lựa chọn không nhất thiết phải kéo dài mãi.
Tôi cần chú ý điều gì khác khi đã sử dụng biện pháp phòng ngừa?
Hãy trao đổi riêng về phòng ngừa HIV, các STI khác và mang thai, vì một biện pháp có thể không đáp ứng cả ba mục tiêu. Hỏi về bao cao su, xét nghiệm STI và các vắc-xin phù hợp. Trang này giúp bạn chọn hướng đi; các hướng dẫn riêng về PrEP và PEP giải thích việc bắt đầu dùng thuốc và theo dõi. Phòng khám có thể giúp biến những lựa chọn này thành kế hoạch bạn có thể duy trì.
Chọn biện pháp dự phòng phù hợp với tình huống
Bảng này tách biệt vai trò của từng lựa chọn; không xếp hạng phương pháp nào tốt nhất cho mọi người.
| Phương thức | Khi nào được dùng | Giúp ích gì |
|---|---|---|
| PrEP | Trước và trong thời gian có thể phơi nhiễm | Giảm khả năng nhiễm HIV |
| PEP | Sau phơi nhiễm, trong vòng 72 giờ | Liệu trình dự phòng khẩn cấp 28 ngày |
| Bao cao su | Khi quan hệ, nếu phù hợp | Giảm nguy cơ HIV, STI và mang thai |
| K=K | Khi người sống chung với HIV duy trì tải lượng vi-rút không phát hiện được | Ngăn lây truyền HIV qua đường tình dục |